
Ngộ độc thực phẩm có thể xảy ra sau một bữa ăn tưởng chừng như bình thường, đặc biệt đó là khi thức ăn bị nhiễm vi khuẩn, virus, hóa chất hoặc là có chứa các độc tố tự nhiên. Tình trạng này không chỉ gây ra rối loạn tiêu hóa mà còn có thể sẽ dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải và nhiều biến chứng nghiêm trọng khi không được xử lý kịp thời. Nhận biết sớm dấu hiệu ngộ độc thực phẩm sẽ giúp cho mỗi người chủ động theo dõi sức khỏe, lựa chọn cách xử trí phù hợp.
Ngộ độc thực phẩm là gì?
Ngộ độc thực phẩm là tình trạng cơ thể bị ảnh hưởng sau khi ăn hoặc là uống phải thực phẩm chứa tác nhân gây hại. Những tác nhân này có thể chính là vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, độc tố do vi sinh vật tạo ra, hóa chất tồn dư hoặc là các độc tố tự nhiên có sẵn trong một số loại thực phẩm.
Nguồn gây ra ngộ độc thực phẩm khá đa dạng. Thức ăn để ở nhiệt độ bên ngoài quá lâu, thực phẩm sống và chín không được bảo quản riêng, món ăn chế biến bằng nguồn nước không bảo đảm vệ sinh hoặc là các nguyên liệu đã ôi thiu đều có thể sẽ tiềm ẩn các nguy cơ. Ngoài ra, một số loại nấm, cá nóc là thực phẩm chứa độc tố tự nhiên cũng có thể là lý do gây ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

Thời điểm xuất hiện dấu hiệu ngộ độc thực phẩm không giống nhau ở tất cả trường hợp. Có người sẽ bắt đầu khó chịu chỉ sau vài giờ, tuy nhiên cũng có trường hợp phải mất một vài ngày mới biểu hiện rõ. Khoảng thời gian này sẽ cần phụ thuộc vào loại tác nhân, lượng thực phẩm đã ăn và cả thể trạng của từng người. Vì vậy, không nên chủ quan chỉ vì người bệnh chưa có các biểu hiện bất thường ngay sau bữa ăn.
Những dấu hiệu ngộ độc thực phẩm thường gặp
Các biểu hiện của ngộ độc thực phẩm có thể sẽ đi từ nhẹ đến nặng. Trong đó, triệu chứng ở đường tiêu hóa thường sẽ xuất hiện phổ biến nhất. Người bệnh cần chú ý đến thời điểm khởi phát, mức độ khó chịu và cả các dấu hiệu đi kèm để đánh giá tình trạng sức khỏe.
Buồn nôn và nôn ói
Buồn nôn chính là một trong những biểu hiện dễ nhận thấy nhât khi mà cơ thể có những phản ứng đối với thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc có chứa độc tố. Người bệnh có thể cảm thấy cồn cào ở vùng bụng, khó chịu ở cổ họng, sau đó sẽ nôn một lần hoặc nhiều lần.
Đau bụng và co thắt vùng bụng
Đau bụng thường sẽ xuất hiện ở vùng quanh rốn hoặc khắp bụng, đôi khi sẽ đi kèm cảm giác quặn thắt từng cơn. Mức độ đau cũng có thể thay đổi tùy vào các nguyên nhân gây ngộ độc và phản ứng của hệ tiêu hóa.
Tiêu chảy nhiều lần
Tiêu chảy chính là triệu chứng ngộ độc thường gặp, có thể sẽ xuất hiện cùng lúc với đau bụng và buồn nôn. Phân thường lỏng hoặc là nhiều nước, số lần đi ngoài cũng sẽ tăng lên so với bình thường. Một số trường hợp cũng có thể xuất hiện chất nhầy hoặc có máu trong phân.
Sốt, ớn lạnh và mệt mỏi
Một số các tác nhân gây ngộ độc có thể sẽ khiến cho cơ thể xuất hiện phản ứng viêm, dẫn đến sốt, ớn lạnh, đau đầu hoặc là bị đau nhức cơ thể. Người bệnh cũng thường cảm thấy uể oải, ăn uống kém và thiếu đi năng lượng.
Sốt, ớn lạnh và đau nhức cơ thể đôi khi sẽ xuất hiện cùng các triệu chứng rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, không phải là trường hợp ngộ độc nào cũng gây sốt. Có những người chỉ bị nôn và tiêu chảy mà thân nhiệt vẫn bình thường. Do đó, không thể chỉ dựa riêng vào biểu hiện sốt để xác định xem có bị ngộ độc thực phẩm hay không.
Chóng mặt và biểu hiện mất nước
Sau nhiều lần nôn hoặc tiêu chảy, cơ thể có thể sẽ bị thiếu nước và chất điện giải. Người bệnh thường khát nhiều, khô môi, khô miệng, tiểu ít hoặc là nước tiểu sẫm màu. Khi đứng lên, một số người sẽ cảm thấy choáng váng, hoa mắt hoặc là bị mất thăng bằng.
Tê yếu, nhìn mờ hoặc khó thở
Không phải tất cả các trường hợp bị ngộ độc thực phẩm đều chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Một số độc tố có thể sẽ tác động đến hệ thần kinh hoặc các cơ quan hô hấp, gây tê bì, yếu cơ, nhìn mờ, nhìn đôi, khó nuốt hoặc là bị khó thở.
Đây chính là những dấu hiệu cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng. Người bệnh không nên chờ các triệu chứng tự thuyên giảm mà cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để kiểm tra và xử trí.
Cách xử trí ban đầu khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm
Khi phát hiện người thân có các biểu hiện bất thường sau ăn, việc đầu tiên đó là giữ bình tĩnh, ngừng sử dụng món ăn nghi ngờ và đánh giá xem tình trạng của người bệnh. Cách xử trí ban đầu là cần ưu tiên bảo đảm an toàn, hạn chế mất nước và không tự ý thực hiện những biện pháp có thể sẽ làm cho tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngừng sử dụng thực phẩm nghi ngờ
Người bệnh cần dừng ăn các món ăn được cho là nguyên nhân gây ngộ độc. Những người khác trong gia đình cũng không nên tiếp tục để sử dụng thực phẩm đó, kể cả là khi chưa xuất hiện triệu chứng.
Bù nước và điện giải đúng cách
Nôn ói và tiêu chảy sẽ khiến cơ thể mất nước, vì vậy người bệnh cần được bù nước sao cho phù hợp. Dung dịch oresol có thể được sử dụng để bổ sung thêm nước và các chất điện giải, tuy nhiên phải pha đúng lượng nước ghi trên bao bì. Không được tự ý pha đặc hơn, pha loãng hơn hoặc là trộn thêm đường, muối vì có thể sẽ làm mất đi sự cân bằng thành phần dung dịch.

Để người bệnh nghỉ ngơi và theo dõi
Người bị ngộ độc thực phẩm nên nghỉ tại nơi thoáng mát, tránh vận động mạnh và được theo dõi thường xuyên. Gia đình cần chú ý đến số lần nôn, số lần đi ngoài, đo thân nhiệt, mức độ đau bụng, khả năng uống nước và lượng nước tiểu.
Đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi cần thiết
Không phải là trường hợp nào cũng có thể để theo dõi tại nhà. Nếu các triệu chứng tăng nhanh, kéo dài hoặc là người bệnh thuộc vào nhóm nguy cơ cao, cần chủ động để đi khám. Khi thấy xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm như khó thở, co giật, lơ mơ, ngất hoặc là bị yếu liệt, hãy gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện gần nhất ngay lập tức.
Cách phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong sinh hoạt hàng ngày
Bên cạnh việc nhận biết dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, mỗi người nên hình thành các thói quen ăn uống an toàn để giảm nguy cơ mắc bệnh. Phần lớn là các biện pháp phòng ngừa bắt đầu từ khâu lựa chọn nguyên liệu, chế biến và bảo quản thức ăn.
Trước hết, chúng ta nên mua thực phẩm tại những địa chỉ đáng tin cậy, kiểm tra xem hạn sử dụng và tình trạng bao bì. Không sử dụng các nguyên liệu có mùi lạ, đổi màu, bị mốc hoặc đang có dấu hiệu hư hỏng. Với các thực phẩm tươi sống, cần sơ chế và bảo quản sao cho đúng điều kiện, tránh để ở nhiệt độ phòng quá lâu.

Trong quá trình nấu nướng, hãy rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến và sau khi tiếp xúc với thịt hay cá sống. Dao, thớt và dụng cụ dùng cho thực phẩm sống nên được tách riêng đối với đồ ăn đã nấu chín. Thức ăn cần được nấu chín kỹ, đặc biệt là thịt, hải sản và trứng.
Thức ăn đã chế biến nên được bảo quản ở trong dụng cụ sạch, có nắp đậy và đặt ở nhiệt độ sao cho phù hợp. Không nên ăn các món đã để qua đêm trong điều kiện bảo quản không bảo đảm. Khi sử dụng thực phẩm đóng hộp, cần kiểm tra về tình trạng hộp và loại bỏ sản phẩm bị phồng, rò rỉ, biến dạng hoặc có dấu hiệu bất thường.
Kết luận
Qua những thông tin trên bài viết của tin tổng hợp dinh dưỡng, có thể thấy, dấu hiệu ngộ độc thực phẩm không chỉ giới hạn là bị buồn nôn, đau bụng hay tiêu chảy mà còn có thể bao gồm như bị sốt, mất nước, rối loạn thần kinh và những biểu hiện nguy hiểm khác. Việc nhận biết sớm về các triệu chứng, thực hiện cách xử trí ban đầu một cách an toàn và đưa người bệnh đi khám đúng thời điểm sẽ làm hạn chế biến chứng.
Nguồn: Sưu tầm
